Tarihçe

Bina,Osmanlı Vakıflar Bakanlığı İnşaat ve Restorasyon bölümü müdürü Mimar Kemaleddin Bey tarafından 1911 yılında tasarlandı.İlk Türk resmi mimari yapı olarak tasarlanmıştır,bir başka deyişle Osmanlı Yükselişi olarak da adlandırılabilinir.Bina,kompleks dini yapıların Sultan 1.Abdul Hamid'e ait olan Hamidiye Külliyesi'nde 1916 ve 1926 yılları arasında inşa edilmiştir.Bu bina 20.Yüzyılın başlarında bu çevrede ki ofis bina ihtiyacını karşılama amacıyla inşa edilmiştir. İnşaatın tamamlanması Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkan Savaşları ve 1.Dünya Savaşı'na katılması nedeniyle birkaç yıl sürmüştür. 1.Dünya Savaşı'nın da eski şehir (bugünün Sultanahmet bölgesi) bölgesinde Fransız müttefiklerin Istanbul'u işgali sırasında henüz tamamlanmayan yapı 1920 ve 1923 yılları arasında 'Caserne Viktor' adı verilen kışla olarak kullanılmaktaydı. 20.Yüzyılın sonlarında bu ofis bina Istanbul Menkul Kıymetler Borsası ve bankacılara ev sahipliği yaptı. Diğer Osmanlı iş binalarının aksine,bu binada zemin kattan üst katlara kadar ulaşım sağlayabilen binanın orta bölmesinde yer alan bir servis asansörü bulunmaktadır.

Mimari

Hanın mimari yapısı , çelik iskelet sisteminde ele alınmış olup, bodrumla birlikte 7 katlıdır. Yan yüzleri kesme taş, bölme duvarları ve arka yüz tuğla örülüdür. Çatının üzeri asbet levhalarla kaplıdır. Zemin katta simetrik olarak yerleştirilen iki giriş, "U" biçimli bir pasajın iki ucuna açılır. Bu pasajın dirseklerinde yer alan merdiven ve asansörler üst katlara bağlantılıdır. Çatının köşelerinde düz inşa edilen kubbeli iki oda, bu bölümlerin kule görünümü kazanmasını sağlamıştır. Mimaride kemer köşeleri ve kilitli taşlarındaki güçleler; çubali konsollarındaki mukarnas, madalyon ve Rumi motifleri; birinci kat pencerelerine geçilen Türk üçgenleri; üçüncü kat pencerelerine geçilen mukarnaslı silmeler; dördüncü kat kemer köşelerinde mavi-beyaz çiniler; en üst kat pencere kemerleri aralarında baklava dilimli baş olan mermer sütunlar ve kubbe eteklerindeki mukarnaslı, palmetli kornişler üslubu bezeme anlayışını yansıtır. 4.Vakıf Han; içerisindeki yüksek tavanlı odaları, binada uzun yürüyüşlere çıkabilecek koridorları, kesme taşlarla süslü sütunları, taş oyma balkonları, duvar süsleri, merdiven sahanlığı ve demirleri ve estetik pencereleri ile mimari bir şaheserdir. 4.Vakıf Han'ın üst katlarından ise Haliç'in Boğaz'a açılan bölümü, Beyazıt Kulesi ve Camii siluetleri izlemeye doyulmaz bir görsel şölen sunmaktadır. Kubbeli kuleleri; hem Sirkeci'nin dar sokaklarında, hem de dönemin İstanbul'nun değişen kentsel siluetinde önemli görsel güzellik oluşturmuştur.